Làn da vốn ổn định bỗng xuất hiện nhiều nốt mụn mới trong thời gian ngắn có thể khiến bạn băn khoăn về nguyên nhân. Đây có thể là biểu hiện của break out mụn - tình trạng mụn trở nên rõ rệt hoặc bùng phát hơn so với thông thường. Việc xác định yếu tố liên quan và điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp sẽ giúp da dần ổn định trở lại. Trong bài viết này, Bioderma sẽ cùng bạn tìm hiểu dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc khi da bị break out.
Break out mụn thường được dùng để mô tả tình trạng mụn bùng phát hoặc xuất hiện nhiều tổn thương mới trong một khoảng thời gian, có thể bao gồm mụn đầu trắng, mụn đầu đen và mụn viêm.
Dấu hiệu nhận biết da đang bị break out:
Break out mụn khác gì với purging?
Vì sao da bị break out mụn?
Cách cải thiện break out mụn:
“Break out” trong chăm sóc da thường được dùng để mô tả tình trạng mụn bùng phát, tức da xuất hiện nhiều nốt mụn mới hoặc tình trạng mụn trở nên rõ rệt hơn so với thông thường trong một khoảng thời gian.
Đây không phải tên gọi của một bệnh lý mụn riêng biệt mà là cách mô tả diễn biến của tình trạng mụn. Vì vậy, break out có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau, từ mụn đầu trắng, mụn đầu đen đến sẩn đỏ và mụn mủ.
Không phải mọi nốt mụn mới xuất hiện đều có nghĩa là da đang break out. Tuy nhiên, một số biểu hiện dưới đây có thể giúp bạn nhận biết tình trạng mụn đang trở nên bất thường:
Break out và purging đều có thể khiến da xuất hiện nhiều mụn hơn, nhưng không nên mặc định mọi trường hợp “nổi mụn sau khi dùng sản phẩm” đều là đẩy mụn.
Break out có thể liên quan đến nhiều yếu tố như thay đổi hormone, căng thẳng, sản phẩm gây bít tắc hoặc các yếu tố môi trường. Mụn có thể xuất hiện ở những vùng trước đây ít bị mụn, đặc biệt khi yếu tố liên quan đến tình trạng này vẫn tiếp tục tác động lên da.
Trong khi đó, purging thường được dùng để mô tả tình trạng mụn xuất hiện tạm thời khi bắt đầu một số sản phẩm hoặc hoạt chất làm tăng tốc độ thay mới tế bào, đặc biệt là các nhóm treatment như retinol. Khi đó, những tổn thương mụn đã hình thành sẵn dưới bề mặt da có thể xuất hiện rõ hơn trong thời gian đầu. Tuy nhiên, không nên sử dụng khái niệm “purging” để giải thích mọi trường hợp mụn tăng lên sau khi dùng sản phẩm mới.
Một cách thực tế để phân biệt là xem xét sản phẩm mới sử dụng, vị trí xuất hiện mụn, các dấu hiệu kích ứng đi kèm và diễn biến theo thời gian. Nếu mụn tiếp tục tăng, lan sang những vùng mới hoặc đi kèm nóng rát, đỏ và bong tróc rõ rệt, nên cân nhắc khả năng break out hoặc kích ứng thay vì mặc định là purging.
Nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến bã nhờn và quá trình hình thành mụn. Ở một số người, mụn có thể tăng lên khi hormone biến động, chẳng hạn quanh chu kỳ kinh nguyệt hoặc khi bắt đầu, ngừng một số biện pháp tránh thai nội tiết.
Nếu tình trạng mụn tái diễn theo chu kỳ hoặc kéo dài dù đã điều chỉnh routine, nguyên nhân liên quan đến hormone có thể cần được bác sĩ da liễu đánh giá thay vì chỉ thay đổi mỹ phẩm.
>> Xem thêm: Rối loạn nội tiết tố nữ là gì? Một số nguyên nhân và biểu hiện
Lối sống và thói quen sinh hoạt chưa khoa học có thể khiến tình trạng mụn hiện có trở nên khó kiểm soát hơn. Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến tình trạng mụn ở một số người.
Ngoài ra, theo American Academy of Dermatology, chế độ ăn có tải đường huyết cao hoặc tiêu thụ nhiều sữa bò cũng có thể liên quan đến mụn ở một số người. Khi đường huyết tăng đột ngột, phản ứng viêm và lượng bã nhờn có thể gia tăng, từ đó góp phần hình thành mụn.
Chu trình chăm sóc da quá nhiều bước hoặc thay đổi sản phẩm liên tục có thể khiến da bị kích ứng. Rửa mặt quá nhiều, chà xát mạnh, sử dụng sản phẩm làm khô da hoặc kết hợp nhiều treatment cùng lúc cũng có thể khiến tình trạng da trở nên khó kiểm soát. American Academy of Dermatology khuyến nghị người bị mụn nên ưu tiên routine dịu nhẹ và tránh các sản phẩm có khả năng gây kích ứng da.
Nhiệt độ cao, độ ẩm, mồ hôi và ma sát có thể góp phần làm tình trạng mụn trở nên khó kiểm soát. Ngoài ra, dầu và cặn sản phẩm chăm sóc tóc có thể tiếp xúc với vùng trán, đường chân tóc và góp phần gây bít tắc.
Vì vậy, khi break out xuất hiện đột ngột, bạn có thể kiểm tra lại các yếu tố mới như sản phẩm tóc, mỹ phẩm, khẩu trang, mũ nón, vỏ gối hoặc thói quen chạm tay lên mặt.
Khi da đang break out, mục tiêu đầu tiên là giảm các yếu tố có thể gây bít tắc hoặc kích ứng, thay vì thêm nhiều treatment cùng một lúc. Một routine đơn giản gồm làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng có thể tạo nền tảng phù hợp hơn cho quá trình chăm sóc da mụn.
Khi da đang break out, không cần xây dựng chu trình quá nhiều bước. Ưu tiên làm sạch dịu nhẹ, duy trì độ ẩm, lựa chọn sản phẩm chăm sóc phù hợp với tình trạng da và bảo vệ da trước ánh nắng sẽ giúp chu trình đơn giản, dễ duy trì hơn. Dưới đây là các bước cơ bản bạn có thể tham khảo:
Làm sạch giúp loại bỏ dầu thừa, bụi bẩn, mồ hôi và cặn sản phẩm trên da. Tuy nhiên, không nên chà xát mạnh hoặc rửa mặt quá nhiều lần vì có thể khiến da khô và dễ kích ứng hơn.
Với da dầu, da hỗn hợp và da mụn, bạn có thể tham khảo Bioderma Sébium H2O. Sản phẩm ứng dụng Công nghệ Micellar kết hợp sáng chế D.A.F.™, giúp nhẹ nhàng loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn dư thừa và lớp trang điểm, đồng thời hỗ trợ điều hòa bã nhờn và tăng khả năng dung nạp của làn da.
Công dụng: Giúp loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn dư thừa và lớp trang điểm mà không làm khô da.
Đối tượng phù hợp: Da dầu, da hỗn hợp và da mụn.
Cách dùng: Thấm sản phẩm vào bông tẩy trang rồi nhẹ nhàng lau toàn bộ vùng mặt. Có thể sử dụng vào buổi sáng và/hoặc buổi tối; sản phẩm không cần rửa lại với nước.
Sau bước tẩy trang, có thể sử dụng Bioderma Sébium Gel Moussant để làm sạch da. Công thức tạo bọt với Zinc Gluconate và Copper Sulfate, kết hợp sáng chế D.A.F.™, giúp làm sạch bụi bẩn và bã nhờn đồng thời hỗ trợ duy trì khả năng dung nạp của da.
Công dụng: Giúp làm sạch da, loại bỏ bã nhờn dư thừa và hỗ trợ giữ bề mặt da sạch thoáng.
Đối tượng phù hợp: Da hỗn hợp đến da dầu và da có xu hướng nổi mụn.
Cách dùng: Làm ướt da, tạo bọt sản phẩm trong lòng bàn tay, massage nhẹ nhàng rồi rửa sạch với nước.
Dưỡng ẩm vẫn cần thiết ngay cả khi da đang nổi mụn, đặc biệt khi một số sản phẩm chăm sóc mụn có thể khiến da khô, căng hoặc dễ kích ứng. Duy trì độ ẩm phù hợp giúp hỗ trợ hàng rào bảo vệ da và tăng khả năng dung nạp chu trình chăm sóc da.
Nếu da xuất hiện tình trạng khô, căng hoặc bong tróc, nên ưu tiên sản phẩm dưỡng ẩm có kết cấu phù hợp với tình trạng da, đồng thời tránh các công thức dễ gây cảm giác bí hoặc nặng mặt.
>> Xem thêm: Cách dùng kem dưỡng ẩm đúng cách và hiệu quả nhất
Khi break out chủ yếu biểu hiện bằng mụn đầu đen, mụn đầu trắng hoặc bít tắc, có thể lựa chọn sản phẩm chăm sóc chứa các thành phần hỗ trợ làm thông thoáng lỗ chân lông. Trong khi đó, nếu da đồng thời nhạy cảm hoặc có mụn viêm, nên ưu tiên công thức dịu nhẹ, hướng đến làm dịu và hỗ trợ chăm sóc tình trạng mụn.
Với mụn đầu đen, mụn đầu trắng, bít tắc hoặc mụn nhẹ đến trung bình: Bioderma Sébium Kerato+ chứa Salicylic Acid và Malic Acid Ester, kết hợp Fluidactiv™, hỗ trợ làm sạch tế bào sừng, thông thoáng lỗ chân lông và cải thiện các khuyết điểm liên quan đến mụn.
Công dụng: Hỗ trợ làm thông thoáng lỗ chân lông, giảm mụn và cải thiện các dấu hiệu bít tắc.
Đối tượng phù hợp: Da có mụn nhẹ đến trung bình, đặc biệt là mụn đầu đen, mụn đầu trắng hoặc da dễ bít tắc.
Cách dùng: Thoa lên toàn mặt hoặc vùng da có mụn sau khi làm sạch, massage nhẹ nhàng cho sản phẩm thấm đều.
Bioderma Sébium Sensitive được phát triển dành cho những ai có làn da dầu mụn nhạy cảm hoặc break out kèm mụn viêm. Công thức kết hợp Inflastop™, Fluidactiv™, Bakuchiol và Glycerin; trong đó Bioderma định hướng sản phẩm giúp làm dịu da, hỗ trợ chăm sóc mụn và duy trì độ ẩm.
Công dụng: Hỗ trợ làm dịu, chăm sóc tình trạng mụn và giảm cảm giác khó chịu trên làn da nhạy cảm.
Đối tượng phù hợp: Da dầu mụn nhạy cảm, dễ đỏ, dễ kích ứng; đặc biệt phù hợp khi da đang có cảm giác khô hoặc khó chịu trong quá trình chăm sóc mụn.
Cách dùng: Thoa sản phẩm lên toàn mặt sau bước làm sạch, sử dụng một đến hai lần mỗi ngày.
Lưu ý: Không nên kết hợp nhiều sản phẩm treatment cùng lúc khi da đang break out, đặc biệt nếu xuất hiện khô, bong tróc hoặc châm chích.
Khi da đang break out, hàng rào bảo vệ da có thể trở nên nhạy cảm hơn và dễ để lại thâm mụn. Vì vậy, duy trì kem chống nắng hằng ngày giúp bảo vệ da trước tác động của tia UV và hạn chế tình trạng các vết thâm trở nên đậm màu hơn.
Bioderma Photoderm XDefense Ultra Fluid SPF50+, PA++++ là sữa chống nắng dành cho mọi loại da, ứng dụng Environmental Active Defense và Detox Science, hỗ trợ bảo vệ da trước tia UV và các tác nhân môi trường.
Sản phẩm có phiên bản không màu và màu Beige. Phiên bản không màu phù hợp khi bạn muốn giữ sắc da tự nhiên sau khi thoa; phiên bản Beige tạo hiệu ứng hiệu chỉnh màu nhẹ và giúp da trông đều màu hơn.
Cách dùng: Thoa đủ lượng kem chống nắng lên da vào buổi sáng và thoa lại khi cần, đặc biệt khi hoạt động ngoài trời hoặc tiếp xúc với mồ hôi, nước.
>> Xem thêm: Cách Sử Dụng Kem Chống Nắng Giúp Bảo Vệ Da Hiệu Quả Nhất
Nếu break out xuất hiện ngay sau khi bổ sung một sản phẩm mới, bạn nên xem lại toàn bộ routine để xác định sản phẩm có thể gây bít tắc hoặc kích ứng. Đặc biệt, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc tóc và các sản phẩm trang điểm chứa nhiều dầu có thể góp phần gây mụn ở một số người.
Lưu ý: Không nên tiếp tục sử dụng một sản phẩm chỉ vì cho rằng da đang “đẩy mụn” nếu tình trạng mụn đi kèm nóng rát, đỏ, ngứa hoặc bong tróc rõ rệt.
Chăm sóc da nên đi cùng thói quen sinh hoạt phù hợp. Bạn hãy cố gắng ngủ đủ, hạn chế căng thẳng kéo dài, duy trì chế độ ăn đa dạng và theo dõi những yếu tố có thể liên quan đến tình trạng break out của riêng bạn.
Nếu nhận thấy một loại thực phẩm hoặc đồ uống thường xuyên đi kèm các đợt nổi mụn, có thể theo dõi phản ứng của da trong một khoảng thời gian thay vì loại bỏ hàng loạt thực phẩm khỏi chế độ ăn.
>> Xem thêm: Ăn gì để hết mụn: Bí quyết dinh dưỡng cho làn da khỏe đẹp, ngừa mụn hiệu quả
Không nên tự nặn, bóp hoặc cạy các nốt mụn khi da đang break out vì thao tác này có thể làm tổn thương sâu hơn và tăng nguy cơ để lại sẹo hoặc tăng sắc tố sau viêm. American Academy of Dermatology (2022) khuyến nghị hạn chế chạm tay lên mặt và không nặn mụn hoặc bóp mụn.
Bạn vẫn có thể trang điểm khi da đang có mụn, nhưng nên lựa chọn mỹ phẩm công thức không chứa dầu (oil-free), non-comedogenic hoặc không gây bít tắc, đồng thời tẩy trang và làm sạch nhẹ nhàng vào cuối ngày.
Bạn không nên tự nặn hoặc bóp mụn, đặc biệt với các nốt viêm. Việc tác động lên tổn thương có thể làm tăng viêm, khiến mụn lâu lành hơn và tăng nguy cơ để lại sẹo hoặc thâm sau mụn.
Không có thời gian cố định cho mọi trường hợp vì còn phụ thuộc vào nguyên nhân và việc loại bỏ yếu tố kích hoạt. Nếu break out liên quan đến sản phẩm chăm sóc tóc gây bít tắc, tình trạng da có thể cần vài tuần để dần cải thiện sau khi ngừng sản phẩm. Vì vậy, không nên kỳ vọng mụn biến mất chỉ sau vài ngày.
Bạn nên cân nhắc khám da liễu khi tình trạng mụn tiếp tục tăng, xuất hiện nhiều nốt viêm sâu hoặc đau, để lại sẹo, tái phát thường xuyên hoặc không cải thiện dù đã điều chỉnh routine. Bác sĩ có thể xác định liệu đây thực sự là mụn trứng cá hay một tình trạng khác có biểu hiện tương tự và xây dựng phương pháp điều trị phù hợp.
Break out mụn có thể xuất hiện do nhiều yếu tố, từ thay đổi nội tiết tố, stress và thói quen sinh hoạt đến sản phẩm chăm sóc da, tóc hoặc môi trường. Vì vậy, cách xử lý không nên chỉ tập trung vào việc “trị mụn nhanh” mà cần xác định yếu tố có khả năng gây bùng phát và đưa routine trở về trạng thái đơn giản, dễ dung nạp. Với triết lý Ecobiology - mô phỏng sinh học, Bioderma mang đến các giải pháp giúp làm sạch, cân bằng và hỗ trợ bảo vệ làn da mụn trong quy trình chăm sóc hằng ngày. Bioderma Việt Nam là website chính thức của Bioderma tại Việt Nam, cung cấp thông tin sản phẩm và các giải pháp chăm sóc da dựa trên sự thấu hiểu sinh học làn da.
Bạn có thể tìm mua sản phẩm Bioderma chính hãng tại các cửa hàng sau:
Watsons B55 Nguyễn Trãi - Thành phố Hồ Chí Minh
Guardian Head Office - Thành phố Hồ Chí Minh
Guardian Gò Dầu - Thành phố Hồ Chí Minh
Matsumoto Lotte Mart Gò Vấp - Thành phố Hồ Chí Minh
Sociolla Hoàng Hoa Thám - Thành phố Hồ Chí Minh
Khám phá các bài viết liên quan:
Cách Trị Mụn Nội Tiết Hiệu Quả: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia
Những sai lầm phổ biến cần tránh khi chăm sóc da mụn
Bộ sản phẩm trị mụn tốt nhất hiện nay - Bioderma
Mụn ở má: Nguyên nhân và cách điều trị mụn 2 bên má
Mụn mọc quanh miệng là do đâu? 10 Cách điều trị hiệu quả
6 bước trị mụn cho da dầu mụn chuẩn sinh học -Bioderma
Tài liệu tham khảo:
American Academy of Dermatology. (n.d.). Can the right diet get rid of acne? https://www.aad.org/public/diseases/acne/causes/diet
American Academy of Dermatology. (n.d.). 10 skin care habits that can worsen acne. https://www.aad.org/public/diseases/acne/skin-care/habits-stop
American Academy of Dermatology. (2022, November 16). Acne: Tips for managing. https://www.aad.org/public/diseases/acne/skin-care/tips